پیشبینی روی مسابقات بوکس قدمتی پایاپای با خود این رشته ورزشی دارد و بررسیها نشان میدهد که این مارکت از حدود ۵۰۰۰ سال پیش تا به امروز وجود داشته است، امری که آن را به یکی از طولانیترین سرگرمیهای ورزشی تاریخ تبدیل میکند. امروزه جذابیت این رشته مهارتی در میان طرفداران پیشبینیهای ورزشی به قدری بالا است که اکثریت قریب به اتفاق علاقهمندان به پیشبینی مسابقات فوتبال، راگبی و رقابتهای NFL نیز بهطور منظم مسابقات بوکس را در برگه پیشبینی خود قرار میدهند.
به لطف توسعه شبکههای تلویزیونی و پوشش رسانهای شرکتهای بزرگی چون HBO و Sky، کاربران میتوانند اتمسفر باشکوه سالنهای معروفی چون «MGM Grand» در لاسوگاس یا «O2 Arena» در لندن را بهصورت مجازی در خانه خود بازسازی کنند و از تماشای زنده و باکیفیت این مسابقات لذت ببرند. در این راهنما از وبسایت بتفوروارد، قصد داریم، اصول و قوانین بوکس، تفاوتهای رده حرفهای و آماتور و همچنین مارکتهای پیشبینی این ورزش رزمی را بهطور کامل تشریح کنیم.
اصول بنیادی و قواعد فنی ورزش بوکس
بوکس یک هنر رزمی اصیل و یکی از پرمخاطبترین ورزشهای مبارزهای در جهان است. مسابقات بوکس بین دو مبارز در محدودهای مشخص و محصور با طناب، به نام «رینگ»، برگزار میشود. ابعاد رینگ بسته به سطح مسابقه، شرایط مبارزان و محل برگزاری رویداد میتواند متفاوت باشد. با این حال، بهطور استاندارد، رینگ باید حداقل ۱۶ فوت مربع باشد و میتواند تا ۲۴ فوت مربع نیز وسعت داشته باشد.
هدف مسابقه و سیستم امتیازدهی
- کسب برتری: هدف اصلی هر بوکسور، ضربه زدن به حریف با مشتهای دستکشدار و کسب امتیاز برای برتری و پیروزی در راندها است.
- ناکاوت (KO): اگر یکی از مبارزان در اثر حملات مداوم حریف توانایی ادامه مسابقه را از دست بدهد، یا بر اثر یک ضربه سنگین سرنگون شود و نتواند تا پایان شمارش ۱۰ ثانیهای داور به مبارزه بازگردد، ناکاوت (KO) اعلام شده و مسابقه فوراً خاتمه مییابد.
- اهمیت دفاع: در کنار وارد کردن ضربات، اجتناب از ضربه خوردن نیز یکی از عوامل کلیدی در بوکس است. بوکسورها با مسدود کردن ضربات به کمک دستکش، بازوها و شانهها یا با حرکت دادن سر، بالاتنه و پاها از خود دفاع میکنند.
- محدوده قانونی ضربات: بوکسورها مجاز هستند به هر نقطهای از بدن حریف که بالاتر از خط کمربند قرار دارد، از جمله سر، ضربه وارد کنند. وارد کردن ضربه به زیر کمربند، پشت بدن یا پشت سر غیرقانونی است و خطا محسوب میشود.
تفاوتهای ساختاری بوکس حرفهای و آماتور
مسابقات بوکس در سطح جهان به دو بخش اصلی حرفهای و آماتور تقسیم میشوند که از نظر قوانین، شرایط شرکت و نحوه سازماندهی تفاوتهای قابلتوجهی با یکدیگر دارند.
بوکس حرفهای (Professional Boxing)
حضور در بوکس حرفهای برای افرادی که بالای ۱۸ سال سن دارند و از سابقه فعالیت در این رشته یا ورزشهای رزمی مشابه، مانند کیکبوکسینگ و MMA، برخوردار هستند، امکانپذیر است. البته در برخی کشورهای آمریکای لاتین، از جمله مکزیک، نوجوانان ۱۶ ساله نیز میتوانند وارد رقابتهای حرفهای شوند. در بوکس حرفهای داشتن سابقه آماتوری الزامی نیست، هرچند این سابقه میتواند برای پیشرفت، کسب تجربه و رسیدن به عناوین مهم، مزیت قابلتوجهی محسوب شود.
- نهادهای حاکم: برخلاف رده آماتور، بوکس حرفهای دارای ساختاری یکپارچه نیست و چندین سازمان بینالمللی مستقل بر مسابقات و عناوین آن نظارت دارند. از مهمترین این سازمانها میتوان به WBA، WBC، IBF و WBO اشاره کرد که هر یک رنکینگ جهانی مستقل خود را منتشر میکنند. در بریتانیا نیز هیئت کنترل بوکس بریتانیا (BBBC) فعالیت میکند. در ایالات متحده، برگزاری مسابقات توسط ایالتها تنظیم میشود و قوانین پزشکی و الزامات مربوط به آزمایشهای دارویی ممکن است از یک ایالت به ایالت دیگر متفاوت باشد.
- تعداد راندها: تعداد راندهای مسابقات حرفهای بسته به سطح مبارزه متفاوت است. مبارزات بوکسورهای تازهکار معمولاً بین ۴ تا ۶ راند، مسابقات بوکسورهای سطح متوسط ۸ راند و مبارزات حذفی یا قهرمانی بین ۱۰ تا ۱۲ راند برگزار میشوند. مسابقات قهرمانی جهان، بریتانیا، کشورهای مشترکالمنافع و اروپا نیز در ۱۲ راند برگزار میشوند.
- تغییر کلاس وزنی: در بوکس حرفهای، تغییر دسته وزنی در طول دوران حرفهای یک مبارز امری رایج است. یک بوکسور میتواند فعالیت خود را در یک دسته وزنی آغاز کرده و در ادامه دوران حرفهای خود در چند دسته وزنی بالاتر نیز به رقابت بپردازد. برای مثال، مانی پاکیائو فعالیت حرفهای خود را از دستههای وزنی پایین آغاز کرد و در ادامه در چندین دسته وزنی بالاتر نیز قهرمان شد.
بوکس آماتور (Amateur Boxing)
مسابقات بوکس آماتور در سطح بینالمللی تحت نظارت ساختارهای سازمانیافته این رشته برگزار میشوند و این رده بهعنوان یکی از مسیرهای اصلی پرورش بوکسورهای آینده شناخته میشود.
- قوانین زمانبندی: مسابقات آماتور در قالب ۳ راند ۳ دقیقهای برگزار میشوند.
- شرایط سنی: امکان ورود به این رده برای افراد جوان وجود دارد، بهطوری که در انگلستان کودکان از سن ۱۱ سالگی و در ایالات متحده از سن ۸ سالگی میتوانند در رقابتهای آماتوری شرکت کنند.
- تورنمنتهای معتبر: در انگلستان، مسابقات سالانه ABA یکی از رقابتهای مهم برای بوکسورهای آماتور محسوب میشود. در ایالات متحده نیز مسابقات «دستکش طلایی» (در سطوح شهری، ایالتی و ملی) از رقابتهای شناختهشده این رده است. از مهمترین افتخارات بوکس آماتور میتوان به کسب مدال در مسابقات قهرمانی اروپا، بازیهای پانآمریکایی، بازیهای کشورهای مشترکالمنافع، مسابقات قهرمانی جهان و بازیهای المپیک اشاره کرد.
- اسطورههای المپیک: بوکس سابقهای طولانی و پرافتخار در بازیهای المپیک دارد. از جمله برندگان افسانهای سه مدال طلای المپیک میتوان به لازلو پاپ، تئوفیلو استیونسون و فلیکس ساون اشاره کرد. همچنین قهرمانان بزرگی مانند محمد علی، جو فریزر، جورج فورمن، شوگر ری لئونارد، فلوید پترسون، نینو بنونوتی، لئون و مایکل اسپینکس، اسکار د لا هویا، ولادیمیر کلیچکو، لنوکس لوئیس و آندره وارد، ابتدا در رقابتهای آماتوری و المپیک به موفقیت رسیدند و سپس به بوکسورهای حرفهای برجستهای تبدیل شدند.
جدولهای رسمی دستهبندی کلاسهای وزنی
کلاسهای وزنی بوکس حرفهای (۱۷ دسته)
بازه وزنی مسابقات بوکس حرفهای از حداقل وزن، یعنی ۱۰۵ پوند، آغاز میشود و در دسته سنگینوزن، محدودیت وزنی مشخصی وجود ندارد. جزئیات وزن هر یک از این دستهها بر اساس معادل کیلوگرمی به شرح زیر است:
| رده وزنی مسابقات حرفهای | حداکثر محدودیت وزن (کیلوگرم) |
| وزن نی |
تا ۴۷٫۶۲۷ کیلوگرم |
| مگس وزن جوان (ستوان مگس) |
تا ۴۸٫۹۹۸ کیلوگرم |
| دسته بندی وزن مگس |
تا ۵۰٫۸۲۰ کیلوگرم |
| بانتاموز نوجوانان / سوپر بانتاموز |
تا ۵۲٫۱۶۳ کیلوگرم |
| رده وزنی خفیف |
تا ۵۲٫۵۲۴ کیلوگرم |
| Superbantamweight Junior / Super Bantamweight |
تا ۵۵٫۳۳۸ کیلوگرم |
| دسته پر وزن |
تا ۵۷٫۱۵۳ کیلوگرم |
| نور جوان / فوق سبک |
تا ۵۸٫۹۶۷ کیلوگرم |
| دسته نور |
تا ۶۱٫۲۳۵ کیلوگرم |
| رده نوجوانان سبک / سبک وزن |
تا ۶۳٫۵۰۳ کیلوگرم |
| دسته وزنی |
تا ۶۶٫۶۷۸ کیلوگرم |
| میانه وزن نوجوانان / وزن کم وزن |
تا ۶۹٫۸۵۳ کیلوگرم |
| وزن میانگین |
تا ۷۲٫۵۷۵ کیلوگرم |
| دسته فوق متوسط |
تا ۷۶٫۲۰۴ کیلوگرم |
| سبک سنگین وزن (ستوان سنگین) |
تا ۷۹٫۳۷۹ کیلوگرم |
| رده نوجوانان سنگین / سبک سنگین وزن |
تا ۹۰٫۷۱۹ کیلوگرم |
| دسته سنگین وزن سنگین |
بیش از ۹۰٫۷۱۹ کیلوگرم |
کلاسهای وزنی بوکس آماتور (۱۲ دسته)
دستهبندیهای مصوب در رده آماتور بر اساس وزن، به کیلوگرم سازماندهی شدهاند و جزئیات آنها به شرح زیر است:
| نام رده وزنی (فارسی) | نام رده وزنی (انگلیسی) | محدوده وزن (کیلوگرم) |
| حداقل وزن | Low weight |
۴۶ تا ۴۸ کیلوگرم |
| وزن پرواز | Light weight |
۴۹ تا ۵۱ کیلوگرم |
| وزن سرپایی | Weight waist |
۵۲ تا ۵۴ کیلوگرم |
| وزن پر | Light weight |
۵۵ تا ۵۷ کیلوگرم |
| وزن کم | Light weight |
۵۸ تا ۶۰ کیلوگرم |
| وزن کم وزن | Light weight weight |
۶۱ تا ۶۳٫۵ کیلوگرم |
| وزن سبک | Final weight |
۶۴ تا ۶۷ کیلوگرم |
| اول میان وزن | Medium light weight |
۶۸ تا ۷۱ کیلوگرم |
| وزن میانگین | Average weight |
۷۲ تا ۷۵ کیلوگرم |
| سبک وزن | Light heavyweight |
۷۶ تا ۸۰ کیلوگرم |
| اول سنگین وزن | Cruiser weight |
۸۱ تا ۸۶ کیلوگرم |
| وزن سنگین | Heavy weight |
۸۷ تا ۹۲ کیلوگرم |
| سنگین وزن | Super heavyweight |
بیش از ۹۲ کیلوگرم |
انواع مارکتهای پیشبینی بوکس در بتفوروارد
برای ثبت پیشبینی روی مسابقات بوکس، کاربران میتوانند گزینههای مختلفی را در برگه پیشبینی خود انتخاب و تنظیم کنند. محبوبترین مارکتهای ارائهشده عبارتاند از:
- مانیلاین / برنده مبارزه (Money Line / Bout Betting): سادهترین نوع پیشبینی است که در آن برنده نهایی مسابقه را انتخاب میکنید. همچنین گزینه پیشبینی نتیجه مساوی نیز وجود دارد تا در صورت مساوی شدن مبارزه، برگه بر اساس این گزینه تسویه شود.
- مجموع تعداد راندها (Total Rounds): پیشبینی اینکه مجموع راندهای برگزارشده در یک مبارزه، بیشتر یا کمتر از عدد مشخصشده خواهد بود.
- کشیده شدن مبارزه به رأی داوران (Will Fight Go the Distance): پیشبینی اینکه آیا مبارزه تا پایان تمامی راندهای قانونی تعیینشده ادامه پیدا میکند یا پیش از آن به پایان میرسد.
- نحوه برد (Winning Method): پیشبینی روش پیروزی مبارز برنده؛ برای مثال، ناکاوت یا پیروزی با رأی داوران.
- پیشبینی تفکیکی راندها (Round Betting): پیشبینی اینکه کدام بوکسور و دقیقاً در کدام راند، پیروز مبارزه خواهد شد.
- پیشبینی گروهی راندها (Winning Group of Rounds): پیشبینی برنده مبارزه و نحوه پیروزی او به تفکیک مجموعهای از چند راند؛ برای مثال، راندهای ۱ تا ۳.
جمعبندی
ورزش بوکس بهعنوان یکی از قدیمیترین ورزشهای مبارزهای جهان، تلفیقی از استراتژیهای هجومی، مهارتهای دفاعی و فاکتورهای فیزیکی است. تفاوت در تعداد راندها در بوکس حرفهای و ساختار ۳ راندی مسابقات آماتور، در کنار انگیزه بالای قهرمانان برای صعود در کلاسهای وزنی، این رشته را به یکی از گزینههای جذاب برای تحلیلگران تبدیل کرده است.
پلتفرم بتفوروارد با ارائه مارکتهای متنوعی مانند پیشبینی برنده، مجموع راندها و نحوه برد، امکان ثبت برگههای پیشبینی متناسب با اطلاعات و آمار مربوط به مسابقات بوکس را فراهم میکند.